მოკლედ და კონკრეტულად
- რა არის: კოვიდ-19-ის ინფექცია, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს კანის სხვადასხვა გამოვლინება
- გადაცემის გზა: ადამიანიდან ადამიანზე ღია კონტაქტით ან ინფიცირებული ზედაპირების შეხებით
- გამორჩეული ნიშანი: ხუთი ძირითადი ტიპის კანის ცვლილებები – მორბილიფორმული გამონაყარი, ჭინჭრისფერი, ვეზიკულები, ფსევდო-ღია ან ვასკულარული დაზიანებები
- მკურნალობა: ანტიკოაგულანტები, კორტიკოსტეროიდები და ანტიჰისტამინები
კოვიდ-19 არის მსოფლიო პანდემია, რომელიც გამოწვეულია SARS-CoV-2 ვირუსით. მიუხედავად იმისა, რომ ძირითადად რესპირატორული სიმპტომები აქვს, ბოლო თვეებში კანის გამოვლინებები სულ უფრო ხშირად ფიქსირდება. SmartSkin.ge-ზე ჩვენ განვიხილავთ ამ მდგომარეობის მართვისა და პრევენციის გზებს.
1. როგორ ვლინდება კოვიდ-19 კანზე?
კოვიდ-19-თან დაკავშირებული კანის გამოვლინებები ძალიან მრავალფეროვანია. ექვსი ძირითადი კლინიკური ნიმუში გამოიყოფა:
- ჭინჭრისფერი გამონაყარი (Urticarial rash): ჭინჭრისფერი წყლული იტალიაში, ფრანგეთში, ფინეთსა და აშშ-ში დაფიქსირდა
- მორბილიფორმული გამონაყარი (Morbilliform rash): შეიცავს მაკულებს და პაპულებს, ჰგავს წითურას
- ვეზიკულური ერუფცია (Vesicular eruption): მცირე, მტკივნეული, ზოგჯერ ქავილიანი ოვალური ბუშტუკები ხელებზე, ფეხებზე და პირის ღრუში
- “კოვიდ თითები” (COVID toes): ფეხის თითებზე მტკივნეული ერითემატოზული და იისფერი მაკულები
- ლივედოიდური ლეზიები (Livedo reticularis): ქსელისებური წითელი და იისფერი ლაქები
- ვასკულარული დაზიანებები (Vaso-occlusive lesions): მცირე არტერიების თრომბოზისა და ოკლუზიის შედეგად
2. ძირითადი სიმპტომები
- წითელი, ქავილიანი ან მტკივნეული ლაქები კანზე
- კანის გაფერმკრთალება ან ზოგიერთი ნაწილის შეშუպება
- ქავილი – მინიმუმ 256 შემთხვევაში აღინიშნა
- ტკივილი და წვა – მინიმუმ 85 შემთხვევაში აღინიშნა
- პეტექიები – პუნქტისებური წითელი წერტილები
- ცხელება, კუნთების ტკივილი, თავის ტკივილი და ინტენსიური ქავილი
3. გადაცემის გზები და გამომწვევი მიზეზები
CDC-ს მიხედვით, ვირუსი ძირითადად ვრცელდება ადამიანიდან ადამიანზე, ჩვეულებრივ ახლო კონტაქტში მყოფ ადამიანებს შორის (დაახლოებით 6 ფუტის რადიუსში) რესპირატორული წვეთოვანი ინფექციის მეშვეობით, რომელიც წარმოქმნება ინფიცირებული ადამიანის ხველისა და ჩურჩულისას.
კანის გამოვლინებების მიზეზებია:
- იმუნური რეაქცია (Immune Response): ამერიკული დერმატოლოგიის აკადემიის მიხედვით, ეს დაკავშირებულია იმუნურ რეაქციასთან ვირუსზე. ეს იმუნური რეაქცია შეიძლება გამოიწვიოს ანთება სხეულის სხვადასხვა ნაწილში, მათ შორის კანშიც
- პირდაპირი ვირუსული ზემოქმედება (Direct Viral Effect): SARS-CoV-2 spike პროტეინები აღმოჩენილია ღვიძლების ჯირკვლებში და კანის ენდოთელურ უჯრედებში
- მედიკამენტოზური რეაქციები (Drug Reactions): ანტივირუსული, ანტიბიოტიკები, ანტიკოაგულანტები და სხვა პრეპარატები შეიძლება გამოიწვიოს კანის ერუფციები
4. დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
კოვიდ-19-თან დაკავშირებული დერმატოლოგიური გამოვლინებების ცოდნა ხელს უწყობს კოვიდ-19-ის დიაგნოზს პაციენტებში კანის ლეზიებით, რომლებიც ასოცირდება რესპირატორულ სიმპტომებთან ან ასიმპტომატურ პაციენტებში.
- კლინიკური შეფასება (Clinical Assessment): მეტი ვიდრე 330,000 თემზე დაფუძნებული პაციენტის კვლევამ დიდ ბრიტანეთში აჩვენა, რომ პაციენტის მიერ აღწერილი კანის გამონაყარი ასოცირდებოდა დადებით კოვიდ-19 ტესტთან და უფრო პროგნოზული იყო ვიდრე ცხელება
- ჰისტოლოგია (Histology): კანის ბიოფსია აღმოაჩენს ჰისტოლოგიურ თვისებებს, რომლებიც თანმიმდევრულია ვირუსულ ეგზანთემებთან
მკურნალობის მეთოდები:
- ტოპიკალური კორტიკოსტეროიდები (Topical Corticosteroids): უმეტეს შემთხვევაში საკმარისია, სისტემური კორტიკოსტეროიდები მხოლოდ მძიმე და გავრცელებული პრეზენტაციებისთვის
- ანტიჰისტამინები (Antihistamines): მაღალი დოზის ანტიჰისტამინები პერორალურ სტეროიდებთან ერთად
- ანტიკოაგულანტები (Anticoagulants): ვასკულარული ლეზიების მკურნალობისთვის
5. პრევენცია
- ხშირად დაბანეთ ხელები ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით
- ხშირი ხელების დაბანა შეიძლება გამოიწვიოს მშრალი კანი და დერმატიტი. გამოიყენეთ დამატენიანებელი კრემი ქავილისგან, ეგზემისა და დერმატიტისგან დასაცავად
- ტელემედიცინის ან ონლაინ დერმატოლოგიის სერვისების გამოყენება ჰოსპიტლების და ექიმების დატვირთვის შესამცირებლად
როდის მივმართოთ SmartSkin-ს?
გამონაყარი შეიძლება იყოს კოვიდ-19-ის ნიშანი მოზრდილებში, თუმცა ეს არ არის ყველა კოვიდ-19-ის შემთხვევაში. თქვენი ჯანმრთელობის პროვაიდერი ასევე გაითვალისწინებს თქვენს სხვა სიმპტომებს. თუ კანის გამონაყარი ჰგავს ზემოთ აღნიშნულ ნიშნებს, ან ჩნდება ცხელების ან ცივ ღონისძიებებთან, მუდმივ ხველთან, გრიპის მსგავს სიმპტომებთან ერთად, დანიშნეთ შეხვედრა დერმატოლოგთან.
შეამოწმეთ, შეესაბამება თუ არა თქვენი სიმპტომები კოვიდ-19-ის კანის გამოვლინებებს ჩვენი AI-ზე დაფუძნებული კანის სურათის ძიების საშუალებით — რამდენიმე წამში ნახეთ ხუთი ყველაზე სავარაუდო მდგომარეობა.
სცადეთ ახლავე: https://www.SmartSkin.ge
პასუხისმგებლობის შეზღუდვა: ეს სტატია მოიცავს ზოგად საგანმანათლებლო ინფორმაციას. ის არ წარმოადგენს პროფესიული სამედიცინო რჩევის, დიაგნოზის ან მკურნალობის შემცვლელს. ყოველთვის გაიარეთ კონსულტაცია თქვენს ექიმთან პერსონალიზებული რეკომენდაციებისთვის.
სტატიის ავტორია დოქტორი ალექსანდრე ბერვე, დერმატოლოგიისა და ციფრული ჯანმრთელობის საერთაშორისო ექსპერტი, რომლის კვლევებიც მიზნად ისახავს კანის დაავადებების დროულ და ხელმისაწდომ დიაგნოსტიკას.