მოკლედ და კონკრეტულად
- რა არის: კეთილთვისებიანი, შეძენილი მელანოციტური ნევუსი უჩვეულო ნიშნებით
- გადაცემის გზა: არ არის გადამდები, შეიძლება იყოს მემკვიდრეობითი ან სპორადული
- გამორჩეული ნიშანი: “შემწვარი კვერცხის” იერსახე – ცენტრალურად მუქი, პერიფერიაში ღია ფერი
- მკურნალობა: კლინიკური ზედამხედველობა და საჭიროების მიხედვით ბიოფსია
ატიპური მელანოციტური ნევუსი არის კეთილთვისებიანი, შეძენილი მელანოციტური ნევუსი უჩვეულო ნიშნებით. ისინი, ისევე როგორც ჩვეულებრივი მელანოციტური ნევუსები, შედგებიან ნევუს უჯრედებისგან (სპეციალიზებული მელანოციტები). SmartSkin.ge-ზე ჩვენ განვიხილავთ ამ მდგომარეობის მართვისა და პრევენციის გზებს.
1. როგორ ვლინდება ატიპური მელანოციტური ნევუსი კანზე?
ძირითადად მაკულური მორფოლოგიით; ცენტრალურ პაპულაში შეიძლება “შემწვარი კვერცხის” იერსახე მისცეს. მელანოციტური ნევუსი სპეციფიკური მახასიათებლებით: დიდი (>5 მმ); არასწორად განსაზღვრული ან არარეგულარული საზღვრები; ფერის სხვადასხვა ელფერი; ბრტყელი და ბურცულოვანი კომპონენტებით.
- ზღურბლი უფრო დიდი ვიდრე ჩვეულებრივი ნევუსები, დაახლოებით 5 მმ-ზე მეტი დიამეტრი
- ხშირად შეიცავს მრავალ ფერს, მათ შორის ღია ყავისფერს, მუქ ყავისფერს და ვარდისფერს
- ლესია ჩვეულებრივ აჩვენებს ორ განსხვავებული ფერის არეს (“ორტონიანი” ნევუსები)
2. ძირითადი სიმპტომები
- დიამეტრი 5 მმ-ზე მეტი
- ცუდად განსაზღვრული საზღვრები
- არარეგულარული კიდეები
- ლესიის ფერის ვარიაცია
- ასიმეტრია და საზღვრების არარეგულარობა
- განვითარებადი ლესია (ცვლილება დროთა განმავლობაში)
3. გადაცემის გზები და გამომწვევი მიზეზები
ატიპური ნევუსების ეტიოლოგია სრულად ცნობილი არ არის. ატიპური ნევუსების ფენოტიპური გამოხატულება დაკავშირებულია გარემოსდაცვით და გენეტიკურ ფაქტორებთან (Genetic Factors).
მიზეზები:
- ატიპური ნევუსები ჩვეულებრივ გვხვდება ღია კანის პირებში და გამოწვეულია მზის ზემოქმედებით
- შეიძლება იყოს მემკვიდრეობითი როგორც ავტოსომურად დომინანტური ნიშანი (Autosomal Dominant Trait) ან გვხვდებოდეს სპორადულად
- FAMMM სინდრომის დროს ოჯახების 20-40%-ს აქვს მუტაცია CDKN2A გენში (CDKN2A Gene)
4. დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
ატიპური ნევუსები ჩვეულებრივ დიაგნოზირდება კლინიკურად კანის გამოკვლევისას, დერმოსკოპიის დახმარებით.
- კლინიკური შეფასება (Clinical Assessment): “ცნობის ნევუსის” იდენტიფიკაცია – ნევუსების ჭარბი რაოდენობის პაციენტებისთვის ხშირად არსებობს “ხელმოწერის ნევუსი”, ხოლო გამომრჩეველი ნევუსის (“მახინჯი იხვის”) იდენტიფიკაცია უნდა გამოიწვიოს ბიოფსია
- დერმოსკოპია (Dermoscopy): პიგმენტირებული ლესიების შემოწმება ვუდის ლამპით ან დერმოსკოპიით აუმჯობესებს კლინიკურ გამოვლენას და ეხმარება კეთილთვისებიანი, საეჭვო და ავთვისებიანი მელანოციტური ლესიების დიაგნოზს
- ბიოფსია (Biopsy): ექსციზული ბიოფსია უნდა განხილულ იქნას ატიპური ნაცხის პირველადი შეფასებისას ჰისტოლოგიური დადასტურებისთვის
5. პრევენცია
- პაციენტები უნდა ისწავლონ შესაბამისი UV დაცვა და ნაცხების თვითშემოწმება
- ინფორმირებული იყვნენ ახალი ლესიების და არსებული ლესიების ცვლილებების მოძებნაზე
- პაციენტებს სჭირდებათ სრული დერმოსკოპული შეფასება და ფოტოგრაფია, საიდანაც პაციენტმა უნდა მიიღოს თავისი სურათების ასლი თვითმონიტორინგის ასისტირებისთვის
როდის მივმართოთ SmartSkin-ს?
ყველა “ატიპური ნაცხი”, რომელიც იცვლება ზომით, ფორმით ან ფერით, ან იწვევს სხვა დიაგნოსტიკურ გაურკვევლობას, უნდა დაუყოვნებლივ მიმართულ იქნას მეორადი მზრუნველობისკენ მელანომის შემთხვევაში. ატიპური მელანოციტური ნევუსები კეთილთვისებიანია და იშვიათად განიცდიან ავთვისებიან ტრანსფორმაციას, თუმცა მათი არსებობა მიუთითებს მელანომის განვითარების გაზრდილ რისკზე.
შეამოწმეთ, შეესაბამება თუ არა თქვენი სიმპტომები ატიპური მელანოციტური ნევუსის ჩვენი AI-ზე დაფუძნებული კანის სურათის ძიების საშუალებით — რამდენიმე წამში ნახეთ ხუთი ყველაზე სავარაუდო მდგომარეობა.
სცადეთ ახლავე: https://www.SmartSkin.ge
რეფერენსები:
- Soura E, Eliades PJ, Shannon K, et al. Hereditary melanoma: Update on syndromes and management: Genetics of familial atypical multiple mole melanoma syndrome. J Am Acad Dermatol. 2016;74(3):395-407
- Wiedemeyer K, Hartschuh W, Brenn T. Dysplastic Nevi: Morphology and Molecular and the Controversies In-between. Surg Pathol Clin. 2021;14(2):341-357
პასუხისმგებლობის შეზღუდვა: ეს სტატია მოიცავს ზოგად საგანმანათლებლო ინფორმაციას. ის არ წარმოადგენს პროფესიული სამედიცინო რჩევის, დიაგნოზის ან მკურნალობის შემცვლელს. ყოველთვის გაიარეთ კონსულტაცია თქვენს ექიმთან პერსონალიზებული რეკომენდაციებისთვის.
სტატიის ავტორია დოქტორი ალექსანდრე ბერვე, დერმატოლოგიისა და ციფრული ჯანმრთელობის საერთაშორისო ექსპერტი, რომლის კვლევებიც მიზნად ისახავს კანის დაავადებების დროულ და ხელმისაწდომ დიაგნოსტიკას.