მოკლედ და კონკრეტულად
- რა არის: კანის კიბოს მეორე ყველაზე ხშირი ტიპი, რომელიც ვითარდება კანის ზედა ფენებში მდებარე უჯრედების უკონტროლო ზრდისგან
- გადაცემის გზა: არ არის გადამდები
- გამორჩეული ნიშანი: უხეში ზედაპირიანი ბლაზი ან ლაქა კანზე, ხშირად ღია წითელი ფერის და ქერქისმაგვარი ზედაპირით
- მკურნალობა: ქირურგიული მოცილება, მოსის ქირურგია, რადიაციული ან კრემით მკურნალობა
სპინალური უჯრედული კარცინომა (SCC) არის კანის კიბოს ფორმა, რომელიც გამოწვეულია მზის ზედმეტი ზემოქმედებით. SmartSkin.ge-ზე ჩვენ განვიხილავთ ამ მდგომარეობის მართვისა და პრევენციის გზებს.
1. როგორ ვლინდება სპინალური უჯრედული კარცინომა კანზე?
დაავადების ადრეულ სტადიაში (in situ) კიბო იზრდება კანის ზედაპირზე და ჩნდება წითელი ლაქის სახით, რომელიც ხანდახან შეიძლება შეცდომით ეკზემა იყოს ნაცნობი. დაავადება ორ ფაზად ვითარდება:
- ადრეული სტადია (Squamous Cell Carcinoma in Situ): კიბო იზრდება მხოლოდ კანის ზედაპირზე და ჩანს წითელი ლაქის სახით, ზოგჯერ პატარა ჭრილობებითა და ანთების ნიშნებით
- ინვაზიური სტადია: კიბო იზრდება კანის ღრმა ფენებში და ჩანს ღია ყოველთვისფერი ან ოდნავ წითელი კვანძის სახით, ქერქის წარმოქმნით
2. ძირითადი სიმპტომები
- უხეში ზედაპირიანი ბლაზი ან ლაქა კანის ნებისმიერ ადგილას
- ლეზიები ხშირად იღებს კანის ფერს ან ღია წითელ ფერს და დაფარულია მყარი ქერქით
- ქავილი და წვის შეგრძნება, ქერქის წარმოქმნა და ხელახლა დაბრუნება
- ზოგ შემთხვევაში შეიძლება გამოჩნდეს ორმოს სახით, რომელიც დაფარულია ქერქით
- შეიძლება ჩანდეს გაღიზიანებული ჭრაქის სახითაც, რომელიც ტკივილისგან ძნელად შეეხება
3. გადაცემის გზები და გამომწვევი მიზეზები
სპინალური უჯრედული კარცინომა ჩვეულებრივ ვითარდება ზედმეტი მზის ზემოქმედების შედეგად, მაშინაც კი, როცა მზეზე დამწვრობა არ ყოფილხარო. ყველაზე ხშირად ვითარდება მზის ქრონიკული ზემოქმედების უბნებში – თავი, კისერი, ფეხების ქვედა ნაწილი და ხელების ზურგის მხარე. ულტრაიასფერი რადიაცია (UV Radiation) ზიანს აყენებს კანის უჯრედებს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს უკონტროლო ზრდა.
დამატებითი რისკ-ფაქტორები მოიცავს:
- ქრონიკულ ჭრილობებსა და ნაცვლებში ჩანაცვლების ან რადიოთერაპიის შემდეგ
- HPV ინფექციის შემთხვევაში შეიძლება იწყოს ფრჩხილის ქვეშ და დაანგრიოს ფრჩხილი
4. დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
დიაგნოზი ისვამება კლინიკური გამოკვლევისა და ბიოფსიის შედეგების საფუძველზე.
- ჩაკვეთა (Excision): მთელი ლეზიის მოცილება 4 მმ-იანი კიდის ჩათვლით, დიაგნოზის დადასტურებისა და პაციენტის განკურნების მიზნით
- მოსის ქირურგია (Mohs Surgery): სპეციალიზებული ქირურგია უმაღლესი განკურნების მაჩვენებლით, რომლის დროსაც ირჩევა სიმსივნე და მცირე რაოდენობის ჯანმრთელი კანი, შემდეგ მიკროსკოპის ქვეშ იკვლევა და განაგრძობს მცირე რაოდენობის კანის მოცილებას, სანამ კიბოს უჯრედები აღარ აღმოჩნდება
- კრიოთერაპია (Cryotherapy): თხევადი აზოტის გამოყენება კიბოს უჯრედების გაყინვისა და მოკვლისთვის
- სხვა მკურნალობის მეთოდები: რადიაცია, სამედიცინო კრემები, აბები, ფოტოდინამიური თერაპია და კურეტაჟი ელექტროდესიკაციასთან ერთად
5. პრევენცია
- დაიცავით კანი მზისგან და თავი შეიკავეთ სოლარიუმისგან – სოლარიუმის მომხმარებლებს გაცილებით მეტი რისკი აქვთ სპინალური უჯრედული კარცინომის განვითარების
- ხშირად შეამოწმეთ კანი
- გამოიყენეთ მზისგან დამცავი საშუალებები მაღალი SPF-ით
- ჩაიცვით დამცავი ტანსაცმელი მზის ზემოქმედების დროს
- თავი აარიდეთ მზეს უმაღლესი აქტივობის საათებში (10:00-16:00)
როდის მივმართოთ SmartSkin-ს?
თუ კანზე აღმოაჩენთ ახალ კვანძს, წითელ ცვლილებებს ან ღია ჭრილობებს, რომლებიც დამოუკიდებლად არ მკურნალდება, უნდა მიმართოთ სამედიცინო დახმარებას. ეს ლეზიები ყოველთვის უნდა იყოს უფრო ფრთხილად შესწავლილი. ვინც ერთხელ უკვე ჰქონდა სპინალური უჯრედული სიმსივნე, მას გაზრდილი შანსი აქვს სხვის განვითარების, განსაკუთრებით იმავე კანის უბანში ან მის მახლობლად, რადგან კანი უკვე განიცადა შეუქცევადი მზის ზიანი.
შეამოწმეთ, შეესაბამება თუ არა თქვენი სიმპტომები სპინალური უჯრედული კარცინომას ჩვენი AI-ზე დაფუძნებული კანის სურათის ძიების საშუალებით — რამდენიმე წამში ნახეთ ხუთი ყველაზე სავარაუდო მდგომარეობა.
სცადეთ ახლავე: https://www.SmartSkin.ge
რეფერენსები:
- Pike LRG et al. Outcomes of HPV-Associated Squamous Cell Carcinoma of the Head and Neck: Impact of Race and Socioeconomic Status. J Natl Compr Canc Netw. 2020 Feb;18(2):177-184
პასუხისმგებლობის შეზღუდვა: ეს სტატია მოიცავს ზოგად საგანმანათლებლო ინფორმაციას. ის არ წარმოადგენს პროფესიული სამედიცინო რჩევის, დიაგნოზის ან მკურნალობის შემცვლელს. ყოველთვის გაიარეთ კონსულტაცია თქვენს ექიმთან პერსონალიზებული რეკომენდაციებისთვის.
სტატიის ავტორია დოქტორი ალექსანდრე ბერვე, დერმატოლოგიისა და ციფრული ჯანმრთელობის საერთაშორისო ექსპერტი, რომლის კვლევებიც მიზნად ისახავს კანის დაავადებების დროულ და ხელმისაწდომ დიაგნოსტიკას.