მოკლედ და კონკრეტულად
- რა არის: კანის კიბოს მეორე ყველაზე გავრცელებული ფორმა ბაზალური უჯრედების კარცინომის შემდეგ, რომელიც ძირითადად მზის ზედმეტი ზემოქმედების გამო ვითარდება.
- გადაცემის გზა: არ არის გადამდები — გამოწვეულია მზის ულტრაიასფერი სხივების ზემოქმედებით
- გამორჩეული ნიშანი: უხეში ზედაპირის მქონე, კანისფერი ან ღია ნაცრისფერი, მაგარი ქერქით დაფარული შებერილობა
- მკურნალობა: ინვაზიური ფორმის შემთხვევაში აუცილებელია ქირურგიული მოცილება, რადგან შეუძლია სხვა ორგანოებში გავრცელება
ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომა (SCC) არის კანის კიბოს მეორე ყველაზე გავრცელებული ფორმა ბაზალური უჯრედების კარცინომის შემდეგ. ამერიკის შეერთებულ შტატებში ყოველწლიურად დაახლოებით ერთი მილიონი ახალი შემთხვევა დიაგნოსტირდება. SmartSkin.ge-ზე ჩვენ განვიხილავთ ამ მდგომარეობის მართვისა და პრევენციის გზებს.
1. როგორ ვლინდება ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომა კანზე?
ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომა ხშირად გვხვდება მზისგან ქრონიკულად დაზიანებულ უბნებზე: თავის, კისრის, ქვედა კიდურების და ხელების ზურგზე. ასევე შეიძლება განვითარდეს ქრონიკულ ჭრილობებში და წვის ან რადიაციული თერაპიის შემდეგ მიღებულ ნაწიბურებში.
დაავადება ორ ეტაპად მიმდინარეობს:
- ადრეული ეტაპი (in situ): კიბო ზედაპირულად იზრდება კანზე, ჩნდება წითელი ლაქა, ზოგჯერ მცირე ღია ჭრილობებითა და ქერქებით. ზოგჯერ ეგზემის ლაქებად იბეზრება
- ინვაზიური ეტაპი: კიბო უფრო ღრმად იზრდება კანში და გვევლინება კარგად ნაჩვენები, კანისფერი ან მსუბუქად წითელი კვანძის სახით. ქერქი ხშირად რჩება. ზოგ შემთხვევაში კიბო ღია წყლულის ან ნაქვითა დაფარული სიმსივნის სახით გვევლინება
2. ძირითადი სიმპტომები
- უხეში ზედაპირის მქონე შებერილობა ან ლაქა კანზე ნებისმიერ ადგილას
- კანისფერი ან ღია წითელი შებერილობები
- მაგარი ქერქით დაფარული ზედაპირი
- შეხებისას ზოგჯერ სიმტკივნე
- ქერქები და ფანტელების მსგავსი ზედაპირი
3. გადაცემის გზები და გამომწვევი მიზეზები
ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომა ჩვეულებრივ გამოწვეულია მზის ზედმეტი ზემოქმედებით, მაშინაც კი, თუ არ დამწვარხართ. ყველა სამი ფორმა შეიძლება გამოწვეული იყოს ულტრაიასფერი სხივებით (UV Rays), რომლებიც აზიანებენ კანის უჯრედებს და იწვევენ მათ უკონტროლო გაყოფას.
მნიშვნელოვანი რისკ-ფაქტორები:
- სოლარიუმების გამოყენება — მნიშვნელოვნად ზრდის ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომის განვითარების რისკს
- კანზე უკვე არსებული შეუქცევადი მზის ზიანი
- HPV ინფექცია — შეუძლია ფრჩხილის ქვეშ იწყოს და ფრჩხილი დაანგრიოს
4. დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
დიაგნოზის დასადასტურებლად შეიძლება საჭირო იყოს ბიოფსია. ადრეული მიკვლევისა და მოვლის შემთხვევაში კანის კიბოს მქონე ადამიანთა უმრავლესობა სრულად განიკურნება.
- ქირურგიული მოცილება (Surgical Removal): ინვაზიური ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომა აუცილებლად უნდა მოიცილოს ქირურგიულად, რადგან შეუძლია სხვა ორგანოებში გავრცელება
- მოჰსის ოპერაცია (Mohs Surgery): სპეციალიზებული ოპერაცია ყველაზე მაღალი განკურნების მაჩვენებლით რთულად სამკურნალო ფლობრიუხოვანი უჯრედების კიბოსთვის. ქირურგი იჭრის ვარდნილს და მცირე ოდენობის მიმდებარე ნორმალური კანის ხილვით ტერიტორიას
- კრიოქირურგია (Cryosurgery): თხევადი აზოტის გამოყენებით კიბოს უჯრედების გაყინვა, რაც იწვევს უჯრედების სიკვდილს
- სხვა მეთოდები: რადიაცია, სამედიცინო კრემები, აბები, ფოტოდინამიური თერაპია და კურეტაჟი ელექტროდეზიკაციასთან ერთად
5. პრევენცია
- დაიცავით თქვენი კანი მზისა და შიდა ნაღვლისფრობისგან
- თავი არიდეთ სოლარიუმების გამოყენებას
- ხშირად შეამოწმეთ კანი
- გამოიყენეთ მზისგან დამცავი კრემი მაღალი დაცვის ფაქტორით
- ისარგებლეთ დამცავი ტანისამოსით და ქუდებით
როდის მივმართოთ SmartSkin-ს?
თუ აღმოაჩენთ ახალ კვანძებს, წითელ ცვლილებებს ან ღია წყლულებს კანზე, რომლებიც თავისთავად არ იკურნება, უნდა მიმართოთ სამედიცინო დახმარებას. ეს შებერილობები ყოველთვის უნდა შეისწავლოს უფრო ყურადღებით. ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომა იშვიათია 40 წლამდე ასაკში, მაგრამ ნებისმიერ ასაკში შეუძლია განვითარება.
შეამოწმეთ, შეესაბამება თუ არა თქვენი სიმპტომები ფლობრიუხოვანი უჯრედების კარცინომას ჩვენი AI-ზე დაფუძნებული კანის სურათის ძიების საშუალებით — რამდენიმე წამში ნახეთ ხუთი ყველაზე სავარაუდო მდგომარეობა.
სცადეთ ახლავე: https://www.SmartSkin.ge
რეფერენსები:
- American Academy of Dermatology. Basal cell carcinoma
პასუხისმგებლობის შეზღუდვა: ეს სტატია მოიცავს ზოგად საგანმანათლებლო ინფორმაციას. ის არ წარმოადგენს პროფესიული სამედიცინო რჩევის, დიაგნოზის ან მკურნალობის შემცვლელს. ყოველთვის გაიარეთ კონსულტაცია თქვენს ექიმთან პერსონალიზებული რეკომენდაციებისთვის.
სტატიის ავტორია დოქტორი ალექსანდრე ბერვე, დერმატოლოგიისა და ციფრული ჯანმრთელობის საერთაშორისო ექსპერტი, რომლის კვლევებიც მიზნად ისახავს კანის დაავადებების დროულ და ხელმისაწდომ დიაგნოსტიკას.